საკითხავი
კარტოფილის ფიტოფტორა: პირველი ნიშნები და საჭირო მოქმედებები
კარტოფილის ფიტოფტორა — დაავადებაა, რომელიც აზიანებს როგორც ფოთლებს, ისე ტუბერებს.
ხშირად სწორედ კარტოფილის ღერო-ფოთოლი ხდება პირველი კერა.
იქიდან ინფექცია შესაძლოა ახლოს მოყვანილ პომიდორზეც გადავიდეს.
ნესტიან და გრილ ზაფხულში პირველი ნიშნები სეზონის შუა პერიოდშიც ჩნდება.
რისკი განსაკუთრებით იზრდება წვიმისა და ნისლის შემდეგ. ამიტომ საჭიროა ბუჩქების რეგულარული და ყურადღებიანი დათვალიერება.
როგორ ამოვიცნოთ კარტოფილის ფიტოფტორა და დროულად ვიმოქმედოთ
დაავადება თავდაპირველად ხშირად ქვედა ფოთლებსა და ბუჩქის შიდა ნაწილში იწყება.
იქ ტენი დიდხანს რჩება. სწორედ ამიტომ მხოლოდ ზედა ფოთლების შემოწმება საკმარისი არ არის.
კარტოფილის ფიტოფტორა: პირველი ნიშნები
ფოთლებზე თავდაპირველად მუქი ყავისფერი ლაქები ჩნდება. ისინი ხშირად კიდეებთან ან ქვედა იარუსებზე ჩანს.
ლაქა შეიძლება წყლით გაჟღენთილ ადგილს ჰგავდეს.
ნესტიან ამინდში ფოთლის ქვედა მხარეს ზოგჯერ ღია ფერის ნადები ჩნდება.
სიცხესა და სიმშრალეში ნადები შეიძლება არ გამოჩნდეს. მიუხედავად ამისა, ლაქები სწრაფად ფართოვდება.
კვების ნაკლებობისას ფოთლები ხშირად თანაბრად ყვითლდება. ზოგჯერ ფერი მხოლოდ კიდეებზე იცვლება.
ფიტოფტორის ლაქები კი ჭუჭყიან-ყავისფერია, უსწორმასწოროა და წვიმის შემდეგ სწრაფად იზრდება.
ფოთლის ქვედა მხარეს მოთეთრო არშია ან ნადები საყურადღებო ნიშანია.
მისი შემოწმება დილით სჯობს. მაღალი ტენიანობის დროს ნადები უფრო კარგად ჩანს.
თუ სველი ამინდიდან ორ-სამ დღეში ღერო-ფოთოლი ადგილობრივად გაშავდა, მოქმედება დაუყოვნებლივ დაიწყეთ. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, როცა ახლოს პომიდორიც იზრდება.
რა უნდა გააკეთოთ აღმოჩენის პირველ დღეს
პირველ რიგში, ძლიერ დაზიანებული ფოთლები მოაცილეთ. კერად ქცეული ბუჩქებიც ამოიღეთ. დაავადებული ღერო-ფოთოლი კომპოსტში არ ჩაყაროთ.
სამუშაოს შემდეგ ინსტრუმენტი დაამუშავეთ სადეზინფექციო საშუალებით. შემდეგ ამინდის პროგნოზი შეაფასეთ. განმეორებითი წვიმებისას დაავადება უფრო სწრაფად გავრცელდება.
თუ მოსავალი თითქმის ჩამოყალიბებულია, ღერო-ფოთლის მოთიბვა შეიძლება გონივრული იყოს. ეს გააკეთეთ ამოთხრამდე შვიდიდან ათ დღემდე ადრე. გადაწყვეტილება ნარგაობის მდგომარეობის მიხედვით მიიღეთ.
პომიდორი იმავე დღეს დაათვალიერეთ. მოაცილეთ მიწასთან შეხებაში მყოფი ქვედა ფოთლები. გააუმჯობესეთ განიავება და მცენარე მხოლოდ ფესვთან მორწყეთ.
სათბურში მაღალი ტენიანობისას სივრცე ღამით მთლიანად არ დახუროთ. პროფილაქტიკური დამუშავება განვითარების ფაზისა და ლოდინის ვადის მიხედვით შეარჩიეთ. ნაყოფის სიმწიფისას ინსტრუქცია განსაკუთრებით ყურადღებით წაიკითხეთ.
დამუშავება და ხშირი შეცდომები
პირველი ნიშნებისას შეიძლება ნებადართული ფუნგიციდებისა და ბიოპრეპარატების გამოყენება. ისინი დროულად და ინსტრუქციის მიხედვით უნდა გამოიყენოთ. საჭირო გამეორებაც მხოლოდ მითითებული სქემით ჩაატარეთ.
ხალხური ხსნარები დაავადების განვითარებას შესაძლოა ოდნავ შეაფერხოს. თუმცა ნესტიან ამინდში ძლიერ აფეთქებას ისინი ვერ შეაჩერებს. ფართოდ გაშავებული ფოთლები დამუშავების შემდეგ აღარ აღდგება.
ასეთ ვითარებაში მთავარი ამოცანა ტუბერების დაცვაა. ასევე საჭიროა კერის მოცილება და მეზობელ კულტურებზე გავრცელების შეჩერება.
ხშირი შეცდომაა ლოდინი, თითქოს დაავადება თავისით გაშრება. შეცდომაა მხოლოდ პომიდვრის შეწამვლაც, როცა გვერდით ავადმყოფი კარტოფილია. დაავადებული ღერო-ფოთოლი კომპოსტში არ უნდა მოხვდეს.
კარტოფილი ღერო-ფოთლის მოთიბვისთანავე არ ამოთხაროთ. წყაროს მიხედვით, კანს გამაგრებისთვის დრო უნდა მიეცეს. რაც უფრო ადრე შეამჩნევთ ლაქებს, მოსავლის შენარჩუნების შანსიც მით მეტია.