ჯანმრთელობა
გაზები კუჭსა და ნაწლავებში: მიზეზები, სიმპტომები, რისკები და რჩევები მათ გასაქრობად და თავიდან ასაცილებლად
![](https://alltime.ge/wp-content/uploads/2020/01/30012020газы.jpg)
ამ რჩევების დახმარებით უსიამოვნო სიმპტომების მოშორებას და ცხოვრების ხარისხის გაუმჯობესებას შეძლებთ!
ნაწლავებში გაზების შეგრძნება მუცლის ტკივილით, მუცლის შებერილობით, თავბრუსხევით და მუცელში სიმძიმის შეგრძნებით ვლინდება.
დიდი რაოდენობით საკვების მიღების შემდეგ ასეთი სიმპტომები ხშირად ვლინდება, თუმცა ეს შეიძლება დაავადების ნიშნებიც იყოს. რა იწვევს გაზების დაგროვებას და რისი გაკეთება შეიძლება?
გაზის ჭარბად დაგროვების ბუნებრივი მიზეზები
კუჭსა და ნაწლავებში გაზის არსებობა სავსებით ნორმალურია, რადგან მთელი კუჭ-ნაწლავის ტრაქტი ღრუ ორგანოა. როცა სწრაფად ვჭამთ, შეიძლება დიდი რაოდენობით ჰაერი გადავყლაპოთ, რაც მუცლის ღრუში უსიამოვნო შეშუპებად აღიქმება.
ნაწლავის ფლორის ფიზიოლოგიური ბაქტერიები, როგორიცაა ლაქტობაცილი და ბიფიდოკეიმი, ნაწლავებში ჰაერის წარმოქმნას იწვევენ. თქვენი საქმეა საჭმლის დაშლა, რაც საჭმლის მომნელებელ გაზებს წარმოქმნის.
გაზების რაოდენობა კვების რაციონზეა დამოკიდებული
საჭმლის მონელების პროცესში გამოყოფილი ჰაერის რაოდენობა რაციონზე და მიღებული პროდუქტის გადამუშავების სირთულეზეა დამოკიდებული. ბოჭკოებით მდიდარი საკვები პროდუქტები, როგორიცაა მარცვლეულის კულტურა მსხვილ ნაწლავში თითქმის დაუმუშავებელი ხვდება. შედეგად, ნაწლავის ბაქტერიებს უფრო აქტიურად მუშაობა უწევთ.
ჩვეულებრივ, მიღებული ჰაერი უბრალოდ ამოსუნთქვით გამოდის, სისხლძარღვებში ხვდება ან სწორი ნაწლავიდან გამოდის, რაც ზოგჯერ შესამჩნევი შეშუპებით (მეტეორიზმი) ვლინდება. როგორც მინიმუმ, გაზი წარმოქმნიდან ნახევარ საათში სხეულს ამ პროცესების შედეგად ტოვებს. თუმცა, თუ ნაწლავების მოძრაობა შეცვლილია, ჰაერი გროვდება და მუცლის ტკივილის, შეშუპების და სიმძიმის შეგრძნებას იწვევს.
რაც იწვევს ნაწლავების გაზის ჭარბ დაგროვებას?
ნაწლავების ბუნებრივი ბაქტერიული ფლორა ადვილად შეიძლება დაუბალანსებელი გახდეს. ამის თავიდან ასაცილებლად, ნაწლავის ბაქტერიები დამცავ ფუნქციებს ასრულებენ. ამ მიზეზით შეიძლება ეგზოგენური ბაქტერიები გამრავლდეს. ეს „მავნე“ ბაქტერიები ნაწლავებში დუღილს, გაზს და დიარეას იწვევენ.
ქრონიკული დაავადება
ნაწლავების ფლორაზე გარკვეული მედიკამენტები, არასწორი კვება და ქრონიკული დაავადებები გავლენას ახდენენ. ამ უკანასკნელის შემთხვევაში პირველ რიგში, თირკმელზედა ჯირკვლის, ღვიძლის და ნაღვლის ბუშტის არასწორ მუშაობაზე უნდა დაფიქრდეთ. შედეგად ნაწლავების გაუმტარობა იქმნება. ამ სიმპტომს ჩვეულებრივ ღებინება და მუცლის ტკივილი ახლავს.
საკვების აუტანლობა
საკვების აუტანლობამ შეიძლება კუჭში გაზების წარმოქმნა გამოიწვიოს. ასეთი შეუწყნარებლობა კუჭის ძლიერ აშლილობას, მუცლის ტკივილს და გულისრევას იწვევს. ხშირად საქმე ეხება გლუტენის, ფრუქტოზას და ლაქტოზას აუტანლობს.
არასწორი საკვებისგან თავის შეკავება
ადამიანებმა, რომელთაც მუცელში გაზის წარმოქმნის პრობლემები ხშირად აწუხებთ, ექიმს უნდა მიმართონ. მუცლის ღრუში გაზების წარმოქმნის მრავალი სხვა მიზეზი არსებობს. აუცილებელია დამატებითი ტესტების ჩატარება, რომ მისი გამომწვევი მიზეზები დაადგინოთ. ზოგიერთ შემთხვევაში ექიმთან მიმართვით გართულებების თავიდან აცილებას შეძლებთ.
პირველ რიგში, უნდა გაარკვიოთ, პრობლემას რომელიმე კვების ჩვევა ხომ არ იწვევს. ცხიმიანი საკვების, სწრაფი კვების პროდუქტების მიღება ხშირად ნაწლავებში ჰაერის დაგროვებას იწვევს, რადგან დიდი რაოდენობით ცხიმი ნაწლავური გაზების წარმოქმნით მუშავდება და ხშირად უსიამოვნო სუნი აქვს. ზოგჯერ ერთი შეხედვით ჯანსაღი პროდუქტი, როგორიცაა უმი ბოსტნეული ან მთელი მარცვლეული უჯრედისის შემცველობის გამო შეიძლება გასივდეს და დიდი რაოდენობით გაზი წარმოქმნას.
როგორ შევისწავლოთ კუჭში გაზის წარმოქმნის მიზეზები
ინვაზიური გამოკვლევის ჩატარებამდე მუცლის მონიტორინგი დაგჭირდებათ. ნაწლავების ხმები გაწვდით ინფორმაციას, თუ რამდენად ბევრი ჰაერია დაგროვებული მუცლის ღრუში. რექტალური გამოკვლევით სწორი ნაწლავის შემცირება მხედველობიდან არ გამოგრჩებათ.
ორგანული მიზეზები რომ გამორიცხოთ, რეკომენდებულია სისხლის საერთო ანალიზის ჩაბარება. მიღებული ციფრები სხვა საკითხებთან ერთად ღვიძლის, ნაღვლის ბუშტის და თირკმელზედა ჯირკვლის ფუნქციონირებაზე მიგითითებთ. ასევე ანთების არსებობას განსაზღვრავთ.
განავლის ტესტი პარაზიტების ან ბაქტერიების გამოვლენაში დაგეხმარებათ. განავალში სისხლის არსებობა სერიოზულ დაავადებაზე საუბრობს, როგორიცაა მსხვილი ნაწლავის სიმსივნე. სწორედ ამიტომ, მისი დროული გამოვლენა აუცილებელია. ვიზუალური გამოკვლევა კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის სტრუქტურულ ცვლილებებს გაჩვენებთ. მას მიეკუთვნება ულტრაბგერითი ექოსკოპია, კოლონოსკოპია ან კომპიუტერული ტომოგრაფია. თუ საკვების შეუწყნარებლობის შესახებ ეჭვი გაქვთ, შეგიძლიათ მსგავსი ტესტი ჩაიტაროთ.
როგორ ავიცილოთ თავიდან გაზების დაგროვება
გაზების დაგროვების თავიდან ასაცილებლად შემდეგი რჩევები ერთად და მუდმივად უნდა შეასრულოთ, რადგან ნაწლავებში ჰაერის წარმოქმნა ბუნებრივი პროცესის გარდა მუდმივია და მათ ეფექტურად აღმოფხვრას მხოლოდ ახალი კვების და ქცევის ჩვევებით შეძლებთ.
დიეტას გადახედეთ:
არ გამოიყენოთ პროდუქტები, როგორიცაა უმი ბოსტნეული (არასწორი კომბინაციაში და დაღეჭვის გარეშე) ან ცხიმიანი ხორცი. გარდა ამისა, გაზიანი სასმელების მიღება რეკომენდებული არაა. დღეში 2 ლ წყალი დალიეთ. ჭამის დროს არ იჩქაროთ, ანუ საჭმელი კარგად დაღეჭეთ და საუბარს თავი აარიდეთ.
მოძრაობა ნაწლავებში ჰაერს ანაწილებს
სადილის შემდეგ ხანმოკლე სეირნობა საჭმლის მონელებას სტიმულირებს და ჰაერის გამოდევნას ხელს უწყობს. ასევე მოსადუნებელი ვარჯიშები, როგორიცაა იოგა მუცლის ღრუს ანთების განკურნებასა და მის თავიდან აცილებაში დაგეხმარებათ.
სითბო გამოიყენეთ
მუცელზე სათბური გადატვირთულ და ანთების მქონე ნაწლავებს დაამშვიდებს. სითბო მუცლის ტკივილის დროსაც დაგეხმარებათ და გაზის ბუნებრივად გამოდევნას და მუცლის დეზინფექციას ხელს შუეწყობს.
სასარგებლო ბალახები
ნატურალური ბალახების ჩაი, როგორიცაა კვლიავი, ჩაი დიდი კამით, ანისულით და გვირილით კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის დამამშვიდებელ თვისებებს ფლობენ. ისინი ბევრი ჭამის შემდეგ რეკომენდებულია, მაგრამ ნახევარი საათით მოცდა მოგიწევთ, სანამ მას დალევთ.
ექიმთან კონსულტანცია გაიარეთ
თუ არაფერი გშველით, ექიმს რჩევისთვის მიმართეთ. თუ კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის სიმპტომები დიდხანს გრძელდება, აუცილებლად უნდა გამოიკვლიოთ, რომ ორგანული მიზეზები ან ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული სერიოზული პრობლემები გამორიცხოთ.
![](https://alltime.ge/wp-content/uploads/2018/12/Alltime.png)